Sarımsak Mezesi Tarifi, Zeytinyağında Yumuşayan Sarımsakla Yoğurtlu Meze

Sarımsak mezesi, sarımsağın başrolde olduğu yoğurtlu bir mezedir. Sarımsak dişleri zeytinyağında kısık ateşte yavaşça pişirilir ve keskin tadını kaybedip tatlımsı, yumuşak bir dokuya kavuşur. Bu sarımsaklar süzme yoğurt ve labneyle ezilir, üzerine kavrulmuş susam ve pul biber serpilir. Ortaya ekmeğe sürülerek yenen, kremamsı ve şaşırtıcı derecede yumuşak bir meze çıkar. Sarımsak mezesi az malzemeyle hazırlanır. Başarısı sarımsağın acele edilmeden, kısık ateşte pişirilmesine bağlıdır.

Çiğ Sarımsak ile Pişmiş Sarımsak Arasındaki Fark

Çiğ sarımsak keskin, yakıcı ve baskın bir tada sahiptir. Haydari ya da cacık gibi mezelerde az miktarda kullanılır, çünkü fazlası ağızda uzun süre kalan sert bir tat bırakır.

Zeytinyağında kısık ateşte pişen sarımsak ise bambaşka bir malzemeye dönüşür. Isıyla birlikte keskinliği kaybolur, şekerleri öne çıkar ve dokusu tereyağı gibi yumuşar. Çatalla bastırıldığında kolayca ezilir. Bu yüzden sarımsak mezesinde iki baş sarımsak rahatlıkla kullanılır ve tabak yine de sert bir tat bırakmaz.

Sarımsak Seçimi

Meze için iri dişli, sıkı ve dolgun sarımsak başları tercih edilir. Taze sarımsağın kabuğu kuru ve gergindir, dişleri parmakla bastırıldığında sert durur. Yumuşamış, filizlenmiş ya da dişlerinde kahverengi lekeler bulunan sarımsaklar bekletilmiştir.

Yerli sarımsak, özellikle Taşköprü sarımsağı, aroması yoğun ve dişleri iri olduğu için bu mezede sık tercih edilir. Dişlerin ortasında yeşil filiz varsa çıkarılır, çünkü filiz pişse bile acımsı bir tat bırakır. İri dişli sarımsak soyma işini de kısaltır. Küçük dişli sarımsak kullanılırsa pişirme süresi birkaç dakika azaltılır, çünkü küçük dişler daha çabuk yumuşar.

Sarımsak Mezesi Malzemeleri

Bu ölçüler dört ile altı kişilik bir meze tabağı için hesaplanır.

Sarımsakları Yumuşatmak

Sarımsak başları dişlerine ayrılır ve dişler soyulur. Kabukları kolay soymak için dişler bıçağın düz yüzüyle hafifçe bastırılır ya da birkaç dakika ılık suda bekletilir. Kabuk gevşer ve diş zedelenmeden çıkar.

Soyulan dişler küçük ve kalın tabanlı bir tava içine alınır. Zeytinyağı ve susam eklenir. Tava en kısık ateşe konur. Karaca'nın tava seçenekleri arasında küçük çaplı ve sos tavası olarak kullanılan modeller de yer alır. Küçük tava sarımsakların yağın içinde kalmasını sağlar ve az yağla iş görür.

Sarımsaklar kısık ateşte ara ara karıştırılarak on beş ile yirmi dakika pişirilir. Yağ kaynamaz, yalnızca sarımsakların etrafında küçük kabarcıklar oluşur. Sarımsaklar açık altın rengini aldığında ve çatalla bastırıldığında kolayca ezildiğinde ocak kapatılır.

Bu adımda en önemli kural ateşi yükseltmemektir. Yüksek ateşte sarımsak dışarıdan kızarır, içi pişmeden sertleşir ve acı bir tat kazanır. Yanmış tek bir diş bile bütün mezenin tadını bozar.

Sarımsakların pişirildiği yağ da değerlidir. Mezeye eklenmeyen kısım küçük bir kavanoza alınır ve hemen buzdolabına kaldırılır. Bu yağ salata soslarında, makarnada ya da kızarmış ekmeğin üzerinde kullanılır ve sarımsağın yumuşak kokusunu taşır. Sarımsaklı yağ oda sıcaklığında bekletilmez ve buzdolabında birkaç günden uzun tutulmaz, çünkü yağın içindeki sarımsak zamanla gıda güvenliği açısından risk oluşturur.

Mezeyi Birleştirmek

Sarımsaklı yağ tavadan alınır ve birkaç dakika ılımaya bırakılır. Çok sıcak yağ yoğurdu kesebilir, bu yüzden yağın ılık olması yeterlidir.

Süzme yoğurt, labne ve ince kıyılmış maydanoz geniş bir karıştırma kabı içine alınır. Ilık sarımsaklar susamlı yağıyla birlikte kaba eklenir. Sarımsaklar çatalla ezilerek yoğurda yedirilir. Tamamen pürüzsüz olması gerekmez. Küçük sarımsak parçaları mezeye doku katar.

Tuz eklenir ve meze kısa bir süre karıştırılır. Labne mezeye kremamsı bir kıvam ve hafif yağlı bir tat verir. Labne yerine aynı miktarda daha süzme yoğurt kullanılabilir, fakat bu durumda meze biraz daha ekşi olur.

Hazırlanan meze buzdolabında en az yarım saat dinlendirilir. Bu sürede sarımsağın tatlımsı aroması yoğurda yayılır ve meze koyulaşır.

Sık Yapılan Hatalar

Farklı Seçenekler

Sarımsak mezesi birkaç küçük değişiklikle farklı tatlara kavuşur. Susam yerine bir avuç ince kıyılmış ceviz kullanılırsa meze daha doyurucu olur. Maydanoz yerine dereotu ya da taze nane de eklenir.

Sarımsaklar fırında da yumuşatılabilir. Bütün sarımsak başlarının üst kısmı kesilir, üzerine zeytinyağı gezdirilir ve başlar alüminyum folyoya sarılır. Yüz seksen derecede kırk beş dakika pişen sarımsak dişleri kabuklarından kolayca sıkılarak çıkarılır ve yoğurda eklenir.

Sarımsak Kokusundan Kurtulmak

Sarımsak mezesi hazırlarken ellere sinen koku kolay geçmez. Eller soğuk su altında paslanmaz çelik bir kaşık ya da bıçağın sırtına sürtülerek yıkanır. Çelik yüzey kokuyu azaltır. Ardından eller limon suyuyla ovulur ve sabunla yıkanır.

Pişmiş sarımsak çiğ sarımsağa göre ağızda çok daha hafif bir koku bırakır. Yine de yemek sonrası birkaç yaprak taze maydanoz ya da nane çiğnenmesi kokuyu hafifletir.

Sarımsak Mezesi Hangi Yemeklerin Yanına Yakışır

Sarımsak mezesi en çok ızgara etlerin yanında sofraya gelir. Kuzu pirzola, ızgara köfte, tavuk kanat ve Adana kebap gibi etlerin yanında yoğurdun serinliği ve sarımsağın yumuşak aroması etin tadını tamamlar.

Balık sofralarında da bu meze iyi bir uyum yakalar. Izgara levrek, çipura ve fırında somon gibi balıkların yanında sarımsaklı yoğurt ferah bir eşlik sunar. Etsiz sofralarda ise patates kızartması, közlenmiş sebzeler ve mercimek köftesi yanında sık yer alır. Tavuk şiş ya da köfte dürümlerinde lavaşa sürülen sarımsak mezesi, hazır soslara göre çok daha ferah ve doğal bir tat verir.

Kalabalık bir akşam yemeğinde sarımsak mezesi, bir yemek takımı ile kurulan sofrada ana yemeğin yanında herkesin ekmeğine sürdüğü paylaşımlı bir tabak olur.

Sofrada Sarımsak Mezesi

Meze geniş bir servis tabağı üzerine alınır ve kaşığın arkasıyla dairesel hareketlerle yayılır. Kavrulmuş susam ve pul biber üzerine serpilir, zeytinyağı en son gezdirilir. Birkaç bütün pişmiş sarımsak dişi mezenin üstüne yerleştirilirse tabağın ne olduğu ilk bakışta anlaşılır.

Sarımsak mezesi oda sıcaklığında ya da hafif serin servis edilir. Yanına sıcak pide, kızarmış köy ekmeği ya da lavaş konur. Mezenin yumuşak dokusu ekmeğe sürüldüğünde ortaya çıkar ve tabak kısa sürede boşalır.